ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನವೋದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಖಾತೆ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರು 100 ಕೋಟಿ ರೂ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ (MNRE) ಗುರುವಾರ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಿತು.
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ 5 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳವರೆಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, AI-ಚಾಲಿತ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಿಹಾರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 25 ನವೋದ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಉಪಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವ ಜೋಶಿ ಹೇಳಿದರು.
ಭಾರತವನ್ನು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು 2023ರಲ್ಲಿ ರೂ.19,744 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ (NGHM)ಗಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ, ಜೀವರಾಶಿಯಿಂದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಲಾದ 23 ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಚಿವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ವಿ.ಒ.ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಂದರು ಆಧಾರಿತ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ತುಂಬುವ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಹಡಗು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ಮಿಷನ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿಗೆ ರೂ. 100.28 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹಸಿರು ಅಮೋನಿಯಾ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿಗೆ ರೂ. 49.75 ರ ದಾಖಲೆಯ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಜೋಶಿ ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಇದು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ದೊಡ್ಡ ನಿಗಮಗಳು ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. NGHM ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ ಜೋಶಿ, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ, 125 GW ರಿನಿವೇಬಲ್ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ, 8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ CO₂ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಜೋಶಿ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆರ್&ಡಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ತಜ್ಞರ ಅಧಿವೇಶನಗಳು, ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕನಾಗುವತ್ತ ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
